Waarom is Prinsjesdag op de derde dinsdag van september?

De eerste Prinsjesdag was op de eerste maandag van november in 1814. In 1815 werd Prinsjesdag verplaatst naar de derde maandag van oktober. Zo hadden Kamerleden meer speling voordat het nieuwe jaar aanbrak. In 1848 werd de dag nogmaals vervroegd naar de derde maandag van september. Om christelijke redenen is Prinsjesdag sinds 1887 op de derde dinsdag van september.

Wat is Prinsjesdag?

Op Prinsjesdag leest koning Willem-Alexander de troonrede voor in de Ridderzaal. Dit is de officiële opening van het nieuwe werkjaar van de Eerste Kamer en Tweede Kamer (de Staten-Generaal). In de troonrede staan de belangrijkste regeringsplannen voor het komende jaar. Ook biedt de minister van Financiën het koffertje met de miljoenennota aan de Tweede Kamer aan. De Eerste en Tweede Kamer hebben tot 1 januari om deze begrotingen te behandelen. 

Waar komt de naam Prinsjesdag vandaan?

Koning, koningin, leden van de Staten-Generaal … Waar blijven die prinsjes op Prinsjesdag?!

De geschiedenis van de term ‘Prinsjesdag’ gaat al even terug. De benaming werd al in de 17e en 18e eeuw gebruikt voor de verjaardagen van de Prinsen van Oranje. De verjaardag van prins Willem V op 8 maart werd steeds meer een feestdag voor het hele land: met allerlei tradities en festiviteiten. Een soort Koningsdag dus.

Sinds 1930 wordt de derde dinsdag van september Prinsjesdag genoemd. De precieze reden hiervan is niet bekend: het lijkt zo gekozen te zijn om (Oranjegezinde) feestelijkheid aan deze derde dinsdag van september te koppelen.

Datum Prinsjesdag 2018

In 2018 is Prinsjesdag op dinsdag 18 september. Prinsjesdag bestaat in 2018 precies 204 jaar. Op deze dag rijdt koning Willem-Alexander met Maxima in de Glazen Koets naar de Ridderzaal om de troonrede voor te lezen. Daarna gaat de minister van Financiën met het koffertje naar de Tweede Kamer. Daar biedt de minister de miljoenennota en de rijksbegroting aan.​

Wat zit er in het Prinsjesdag koffertje?

In het koffertje zit de rijksbegroting en de miljoenennota. De rijksbegroting bevat de begrotingen van alle ministeries. Dit zijn wetsvoorstellen die door de Eerste en Tweede Kamer behandeld moeten worden voordat het nieuwe jaar aanbreekt. Ook de miljoenennota zit in het koffertje. Dat is een toelichting op de rijksbegroting. Hierin staan de belangrijkste plannen en keuzes van de regering met de verwachte inkomsten en de geplande uitgaven van de overheid.

Waarom leest de koning de troonrede voor?

Want: hij is niet degene die de troonrede schrijft. Het is de minister-president die de eerste opzet maakt. Dit doet hij op basis van bijdragen van de andere ministers. De ministerraad schrijft uiteindelijk de definitieve tekst voor de troonrede. Waarom leest de koning de troonrede dan voor, en niet de minister-president? 

Dit komt omdat de koning tot 1848 volledig verantwoordelijk was voor de inhoud van de troonrede. Na de Grondwetsherziening van 1848 veranderden de functies van de koning. De ministers werden bijvoorbeeld verantwoordelijk voor het beleid, en niet langer alleen de koning. De traditie van het voorlezen van de troonrede door de koning komt dus nog uit de tijd dat de koning zelfstandig regeerde.

Waarom de hoedjesparade op Prinsjesdag?

De hoedjesparade is een traditie op Prinsjesdag waarbij vrouwelijke leden van de Staten-Generaal, het kabinet en het Koninklijk Huis een (opvallend) hoedje dragen. De traditie is vrij recent: het is gang gezet door Kamerlid Erica Terpstra in 1977. Zij droeg een hoed ter ere van koningin Juliana en vond het jammer dat andere vrouwen ‘in de grijze massa opgingen’. Sindsdien dragen veel politici een opvallende hoed op Prinsjesdag, soms om aandacht te vragen voor actuele thema’s of de standpunten van hun partij.

Zit jij heel de troonrede uit, lees je de samenvatting of is de derde dinsdag van september een ordinary dinsdag? In hoeverre volg jij de actualiteiten?

Show More

Sara

Hi, Sara van Woerden. 32 jaar, gepartnerd met Erik en kersverse mama van Kiki :-). Schrijfdriftig, surfzuchtig, vraaghongerig. Freelance content marketeer en founder van Enwaarom.nl. Vragen, opmerkingen, samenwerken? Contact me!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back to top button
Close