Waarom is er zomer- en wintertijd?

In Nederland zijn we in 1977 begonnen met zomertijd. Wintertijd is de originele, ‘echte’ tijd. Van 1913 tot 1947 kende Nederland ook al zomertijd: dit was naar voorbeeld van Duitsland. Zij voerden dit in tijdens de Eerste Wereldoorlog om energie te besparen. Na de oliecrisis van 1973 was er opnieuw aandacht voor energiebesparende maatregelen en werd de zomertijd in Nederland definitief.

William Willett …wie?

Brit William Willett was al in 1907 op het idee gekomen om zomertijd in te voeren. Hij stelde voor om de klok in de lente op vier opeenvolgende zondagen twintig minuten vooruit te zetten. Om op zondagen in september de klok dan weer steeds twintig minuten terug te zetten. Zo kon er ‘s avonds langer van het daglicht gebruik worden gemaakt. Dit plan werd niet uitgevoerd. Duitsland voerde in 1916 als eerste een variant in, de zomertijd zoals we die nu kennen.

Wintertijd: de originele, ‘echte’ tijd

Wintertijd bestaat eigenlijk niet. Wintertijd is de tijd die onze klok zou aangeven als de zomertijd nooit was ingevoerd. Maar met de komst van zomertijd zijn we een onderscheid gaan maken tussen zomer- en wintertijd. De tijd in de winter is dus de originele, ‘echte’ tijd. En de zomertijd -als we de klok een uur vooruit zetten- is een bedachte tijd. (Alle tijd is natuurlijk bedacht, maar you get my point.) 

Wintertijd 2018

De wintertijd start altijd de laatste zondag van oktober. De wintertijd gaat dus in in de nacht van zaterdag 27 op zondag 28 oktober. De wintertijd eindigt op zondag 31 maart 2019, dan begint de zomertijd van 2019.

Afschaffen zomer- en wintertijd

Het is een actuele discussie, die elk jaar weer oplaait: moeten we zomertijd niet gewoon afschaffen? Het lijkt er namelijk op dat het systeem van zomertijd en wintertijd geen voordelen heeft. Mogelijk zelfs nadelen. Het is het oorspronkelijke doel van energiebesparing allang voorbij geschoten. Want het argument: ‘s avonds is het langer licht dus hoeven de lampen minder vroeg aan, gaat niet meer op.

Onderzoek door National Bureau of Economic Research in de staat Indiana toont zelfs aan dat zomertijd leidt tot meer energieverbruik. Na invoering van de zomertijd gingen de lampen inderdaad minder aan, maar dat woog niet op tegen het stijgend gebruik van verwarming en airco. De jaarlijkse energierekening van alle bewoners bij elkaar steeg zelfs met 9 miljoen euro.

Uit het rapport van de Europese Commissie uit 2014 blijkt ook dat het twijfelachtig is of zomertijd voordelen heeft. Uit sommige studies blijkt een kleine energiebesparing, uit andere helemaal geen.

Nadelen zomertijd

Behalve dat we het niet hoeven te doen voor de energiebesparing, zijn er zelfs mogelijke nadelen verbonden aan zomertijd.

Kans op hartinfarct

In de week na ingang van de zomertijd is er mogelijk een hoger risico op een hartinfarct. Dat komt omdat de overgang naar zomertijd gepaard gaat met een verhoogd stressniveau. Onderzoek toont aan dat er in de eerste week van zomertijd vijf procent meer hartaanvallen voorkomen dan gemiddeld over de rest van het jaar.

Meer auto-ongelukken

Waarschijnlijk komt het door datzelfde verhoogde stressniveau dat er meer auto-ongelukken gebeuren vlak na het verzetten van de klok naar zomertijd.

Biologische klok ontregeld

De biologische klok heeft een grote invloed op onze gezondheid. Gerommel met de gewone klok heeft dan ook invloed op onze lichaam en geest. En dan vooral de overgang van wintertijd naar zomertijd. Omdat het langer licht is, zegt onze biologische klok namelijk dat we nog niet hoeven te gaan slapen. Als we de volgende dag gewoon op tijd op ons werk moeten verschijnen, staan we dus op terwijl ons lichaam daar nog helemaal niet klaar voor is. Dat leidt tot een onuitgerust en katerig gevoel, of zelfs tot een behoorlijke portie stress.

Gaan we dan voor zomertijd of wintertijd?

Stel: we stoppen met het zomer- en wintertijd systeem. Met welke tijd gaan we dan verder? Hoogleraar chronobiologie Domien Beersma is ervan overtuigd dat de overgang van wintertijd naar zomertijd ongezond is. Het lijkt hem de beste oplossing om de zomertijd af te schaffen en door te gaan op de ‘echte’ tijd: de wintertijd.

Welke landen hebben zomer- en wintertijd?

Er zijn wereldwijd ongeveer 70 landen met zomer- en wintertijd. In Europa doen alle landen aan Daylight Saving Time (DST), de internationale naam voor zomertijd. Alle landen van de EU hebben dezelfde regels: zomertijd loopt van de laatste zondag van maart tot de laatste zondag van oktober en de klok wordt een uur vooruit gezet.

Gaat de klok nou vooruit of achteruit? Ezelbruggetjes!

Moet jij je retro klok nog handmatig voor- of achteruit zetten? Gebruik dan een ezelsbruggetje om nooit de verkeerde kant op te draaien (met alle gevolgen van dien):  

  1. Het weer gaat achteruit, dus de klok gaat achteruit.
  2. Je wint-er-tijd mee.
  3. In het vóórjaar gaat de klok een uur vóóruit.
  4. Korte broeken? Korter slapen. Lange broeken? Langer slapen.
  5. Spring forward, Fall backward.
  6. Win-terug.


Welk ezelsbruggetje gebruik jij? En wat vind je: zomertijd afschaffen of niet? En waarom? 

Show More

Sara

Hi, Sara van Woerden. 32 jaar, gepartnerd met Erik en kersverse mama van Kiki :-). Schrijfdriftig, surfzuchtig, vraaghongerig. Freelance content marketeer en founder van Enwaarom.nl. Vragen, opmerkingen, samenwerken? Contact me!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back to top button
Close